درمان دیسک گردن (بیرون‌زدگی و فتق) و درد ناشی از فشار دیسک بر اعصاب

دیسک گردن

مهره‌های گردن، قسمت بالای ستون فقرات گردنی را تشکیل می‌دهند. زمانی که یک دیسک گردنی از محل خود خارج شود و به دلیل آسیب‌دیدگی‌هایی نظیر ضربه خوردن یا کشیدگی عضلانی از محل خود خارج شود باعث فتق دیسک گردن می‌شود. فتق دیسک گردن زمانی تشخیص داده می‌شود که هسته داخلی دیسک در ناحیه گردن بیرون زده یا به سمت خارج نشت پیدا کند و به ریشه عصب مجاور خود فشار وارد کند.

فتق دیسک گردن معمولاً در سنین بین 30 تا 50 سالگی اتفاق می‌افتد. با این که ممکن است فتق دیسک گردن به دلیل آسیب‌دیدگی و ضربه خوردن گردن اتفاق بیفتد اما معمولاً علائم ناشی از آن خود به خود شروع می‌شوند. اقدامات درمانی شامل مصرف دارو، فیزیوتراپی و ورزش درمانی توسط متخصص طب فیزیکی می‌باشد که به بهبود عملکرد گردن کمک می‌کند. زمانی که اقدامات غیر جراحی مؤثر واقع نشود، انجام عمل‌های جراحی نیز مورد توجه قرار می‌گیرند.

علل ابتلا به دیسک گردن


با افزایش سن، دیسک‌ها در ستون فقرات خاصیت ارتجاعی و الاستیکی خود را از دست می‌دهند. رباط‌های اطراف دیسک‌ها شکننده شده و به راحتی دچار پارگی می‌شوند. زمانی که فتق دیسک اتفاق می‌افتد، به عصب‌های اطراف ستون فقرات (رادیکولوپاتی) یا نخاع (مایلوپاتی) فشار وارد شده و باعث بروز علائم دردناک می‌شود.

نشانه‌های بیرون‌زدگی دیسک گردن چیست؟


نشانه‌های بیرون‌زدگی دیسک گردن

فتق دیسک گردن می‌تواند باعث بروز علائم مختلفی در گردن، بازوها، دست‌ها و انگشتان دست و قسمت‌هایی از شانه شود. الگوهای درد و نقص‌های نورولوژیکی نیز به میزان زیادی به محل فتق دیسک مرتبط است. درد در بازو به دلیل فتق دیسک گردنی و وارد آمدن فشار مواد داخل به عصب گردن باعث ایجاد دردی می‌شود که در مسیر عبور عصب تا پایین بازو گسترش می‌یابد. علاوه بر درد بازو، بیحسی و احساس گزگز نیز ممکن است در قسمت پایین دست ایجاد شده و تا نوک انگشتان دست کشیده شود. ضعف عضلانی نیز ممکن است وجود داشته باشد. دیسک‌ها در ستون فقرات گردنی خیلی بزرگ نیستند ولی به هر حال، فضای زیادی برای عصب‌ها نیز وجود ندارد. این بدان معنی است که حتی فتق کم دیسک‌های گردنی نیز ممکن است باعث فشرده شدن عصب و بروز دردهای شدید شوند. درد دست معمولاً شدیدترین درد است زیرا عصب آن اولین عصبی است که دچار فشردگی و فشار می‌شود.

تشخیص


پس از انجام معاینات اولیه، آزمایش‌های تصویری خاصی نیز ممکن است برای تشخیص بهتر ابتلا به فتق دیسک گردنی انجام شوند.

اسکن ام آر آی برای تشخیص ابتلا به فتق دیسک گردنی

بهترین آزمایش برای تشخیص ابتلا به فتق دیسک گردن انجام اسکن ام آر آی (تصویربرداری رزونانس مغناطیسی) است. در اسکن ام آر آی می‌توان عکس‌هایی از عصبی که به دلیل فتق دیسک گردن فشرده شده است گرفت.

سی تی اسکن با میلوگرام

آم آر آی بهترین تست اولیه است اما با این حال گاهی اوقات نیز سی تی اسکن با میلوگرام نیز ممکن است انجام شود زیر حساس‌تر بوده و می‌تواند در تشخیص علل جزئی فشردگی ریشه عصب کمک کند. با این که سی تی اسکن با میلوگرام حساس‌تر است اما کمی تهاجمی است زیرا رنگ میلوگرام باید در کانال ستون فقرات تزریق شود. به دلیل همین تزریق، سی تی اسکن با میلوگرام معمولاً اولین آزمایشی نیست که تجویز می‌شود. سی تی اسکن‌های ساده (بدون میلوگرام) در بیشتر موارد برای تشخیص ابتلا به فتق دیسک گردن مفید واقع نمی‌شود.

ای‌ام جی برای تشخیص بیماری‌های دیگر که باعث بروز درد می‌شوند

گاهی اوقات ممکن است انجام ای‌ام جی (الکترومیوگرافی) نیز لازم باشد. ای‌ام جی یک آزمایش الکتریکی است که برای تحریک عصب‌های خاصی انجام شده و برای انجام آن، سوزن‌هایی در عضلات مختلف دست یا پا فرو داده می‌شود که ممکن است بر عصب‌های فشرده شده اثر بگذارند. اگر عضلات تحریک طبیعی خود را از دست دهند، فعالیت‌های الکتریکی خودانگیز و غیرعادی انجام می‌دهند. ای‌امی جی همچنین می‌تواند به رد احتمال ابتلا به سندرم‌های گرفتگی عصب که باعث درد یک دست می‌شوند مانند سندرم تونل کارپال، شبکه‌های بازویی، گرفتگی عصب اولنار، سندرم خروجی صدری و بیماری‌های دیگر نیز کمک کند.

درمان فتق دیسک گردن


در بیشتر اوقات، درد دست ناشی از فتق دیسک گردن ممکن است با اقدامات غیر جراحی کنترل شود (به این اقدامات، اقدامات محافظه‌کارانه یا اقدامات درمانی اولیه نیز گفته می‌شود) و علائم ناشی از آن نیز از بین بروند.

تعدیل فعالیت‌ها

برخی انواع فعالیت‌ها ممکن است باعث تشدید درد ناشی از فتق دیسک شود که باید از انجام این نوع فعالیت‌ها برای جلوگیری از تحریک ریشه عصب‌ها اجتناب کرد. از جمله این فعالیت‌ها می‌توان به بلند کردن اجسام سنگین (بیش از 25 کیلوگرم)، فعالیت‌هایی که باعث افزایش لرزش و فشار در ستون فقرات گردنی می‌شوند (قایقرانی، اسنوبوردینگ، دومیدانی و…) و فعالیت‌های بالای سر که نیاز به کشش یا چرخش طولانی مدت گردن دارند اشاره کرد.

سرما درمانی / گرما درمانی

سرما درمانی -گرما درمانی جهت کاهش درد دیسک گردن

بسته‌های یخ و سرما ممکن است برای کاهش درد و تورم به کار برده شوند. بسته‌های گرم نیز ممکن است برای افزایش جریان خون و شل شدن عضلات مورد استفاده قرار گیرند. در برخی موارد، گرما درمانی و سرما درمانی ممکن است جایگزین شوند که به نوع آسیب‌دیدگی و اولویت‌های بیمار بستگی دارد.

داروها

داروها جهت درمان دیسک گردن

زمانی که درد اولیه ناشی از فتق دیسک گردن شدید باشد، داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن (آدیول، نوپرین، موترین) یا مسدودکننده‌های کاکس – 2 (سلبرکس) می‌توانند به کاهش درد کمک کنند. درد ناشی از فتق دیسک گردن به دلیل ترکیب دو دلیل ایجاد می‌شود:

  • فشرده شدن ریشه عصب
  • التهاب همراه با خود مواد دیسک

بنابراین، مصرف داروهای ضدالتهابی برای از بین بردن التهاب می‌تواند به کاهش مؤلفه‌های درد کمک کند و مؤلفه‌های فشار (فشرده شدن ریشه عصب) را نیز برطرف نماید. برای بیمارانی که به دلیل ابتلا به فتق دیسک گردن، درد شدیدی دارند، مصرف داروهای استروئیدی خوراکی (مانند پردنیزون یا مدرول دوز پاک) ممکن است به تسکین درد کمک کند. به هر حال، این داروها ممکن است فقط در دوره زمانی کوتاهی (یک هفته) باعث کاهش درد شوند.

گردن بندهای طبی

گردن بندهای طبی جهت درمان دیسک گردن

گردن بند طبی مانند تثبیت‌کننده ستون فقرات گردنی می‌تواند به کاهش کشیده شدن این قسمت از ستون فقرات کمک کرده و فتق دیسک گردن را بدون نیاز به انجام عمل‌های جراحی به طور موفقیت‌آمیزی درمان نماید. این گردن بند به پیشگیری از انجام طیفی از حرکات گردن که باعث تشدید وضعیت می‌شوند مفید بوده و به گونه‌ای طراحی شده است که بیشترین راحتی را داشته باشد. می‌توان این بریس‌ها را با ویژگی‌هایی مانند پد نرم برای هر شخص قالب‌گیری کرده و ساخت.

تزریق

تزریق استروئیدهای اپیدورال یا مسدودکننده ریشه عصب انتخابی می‌تواند در کاهش التهاب دردناک ناشی از فتق دیسک گردن مفید واقع شود و در صورتی که با برنامه جامع توان‌بخشی شامل دارودرمانی که در بالا توضیح داده شد همراه باشد بسیار مؤثر خواهد بود

درمان‌های دستی به روش کایروپرکتیک

درمان‌های دستی ملایم به کاهش ناکارآمدی مفصل که ممکن است باعث بروز درد شود کمک می‌کند. این نوع درمان‌های دستی با شدت کم به عنوان محرک شناخته می‌شوند. هر گونه درمان دستی با شدت زیاد غالباً به عنوان تنظیم شناخته می‌شوند و باید از انجام آنها خودداری شود زیرا باعث تشدید درد یا تشدید آسیب‌دیدگی مغزی – عصبی می‌شوند.

درمان‌های فیزیکی

در درمان‌های دستی از برخی اقدامات درمانی برای کاهش درد و تقویت عضلات گردن استفاده می‌شود.

الکترو تراپی

الکترو تراپی جهت درمان دیسک گردن

در این روش درمانی از یک دستگاه برای ارسال جریان‌های الکتریکی ضعیف از طریق سیم به ناحیه آسیب دیده یا دردناک استفاده می‌شود. الکترو تراپی برای مقاصد و اهداف مختلف مانند تغییر سیگنال‌های دید، تحریک انقباضات عضلانی، تسریع روند بهبودی بافت‌ها و ارسال داروهای مسکن از طریق پوست (یونتوفورزیس) انجام می‌شود. شایع‌ترین نوع الکترو تراپی برای تسکین درد گردن روش تحریک الکتریکی عصب (TENS) است که در آن پالس‌های الکتریکی به عصب‌های حسی زیر پوست با هدف تغییر حس درد به درد قابل تحمل ارسال می‌شود.

اولتراسوند

اولتراسوند جهت کاهش درد دیسک گردن

معمولاً ژل سردی روی ناحیه دردناک یا متورم مالیده می‌شود و سپس یک ابزار دستی به آرامی روی پوست کشیده مشود تا از طریق آن امواج صوتی پر انرژی به زیر سطح پوست و در بافت‌های زیر آن نفوذ کنند. برخی افراد در هنگام اولتراسوند احساس گرمای خفیفی می‌کنند که باعث شل شدن عضلات و کاهش درد در آن‌ها می‌شود.

ماساژ درمانی

ماساژ درمانی جهت کاهش درد دیسک گردن

ماساژ می‌تواند به شل شدن عضلات کمک کرده و باعث کاهش درد و خشک‌شدگی عضلات شود. زمانی که درد درمان شد، معمولاً پشت گردن و اطراف آن شامل پشت سر، شانه‌ها و کمر ماساژ داده می‌شود.

ورزش درمانی

ورزش‌های تقویتی گردن برای درمان فتق دیسک گردن می‌تواند به بهبود عملکرد گردن شما کمک کرده و احتمال بروز آسیب‌دیدگی‌های بیشتر را کاهش داده و از مفصل گردن از ابتلا به آرتروز محافظت نماید. از آنجا که ممکن است همه حرکات ورزشی برای شما مناسب نباشند، قبل از شروع انجام هر حرکتی باید با پزشک خود مشورت کنید.

فشار به سمت جلو با کف دست

ایزومتریک‌ها جهت درمان فتق دیسک گردن

ایزومتریک‌ها حرکات تقویتی مناسبی بری درمان فتق دیسک گردن هستند. در ایزومتریک‌ها عضلات بدون حرکت گردن یا هر مفصل دیگری منقبض می‌شوند. روی یک صندلی محکم صاف بنشینید و این حرکت را انجام دهید. هر دو کف دست را در دو طرف مرکز پیشانی خود قرار دهید. سر خود را به کف دست‌های خود فشار دهید. این حالت تنش را به مدت 8 ثانیه حفظ کنید. عضلات را رها کرده و 10 ثانیه استراحت کنید. این حرکت را 10 مرتبه تکرار کنید. اگر تمایل داشته باشید می‌توانید این حرکت را به صورت ایستاده نیز انجام دهید.

فشار به عقب

یک مانور ایزومتریک دیگر برای تقویت گردن و بهبود دیسک گردن، فشار استاتیک به سمت عقب است. روی یک صندلی محکم بنشینید و دست راست را پشت سر خود قرار دهید و با استفاده از کف دست از حرکت سر به سمت عقب جلوگیری کنید. کمر و گردن خود را حرکت ندهید. این حالت تنش را به مدت 8 ثانیه حفظ کنید. به آرامی تنش را رها کرده و 10 ثانیه استراحت کنید. این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید.

فشرده کردن شانه‌ها

فشرده کردن شانه‌ها جهت کاهش درد دیسک گردن

با انجام این حرکت، قسمت فوقانی کمر و گردن شما تقویت می‌شود. فشرده کردن شانه به عنوان بخشی از تمرینات تقویتی گردن برای درمان فتق دیسک گردن انجام می‌شود. برای شروع تمرین صاف بنشینید یا بایستید. به آرامی چانه خود را بالا ببرید و شانه‌های خود را کمی به سمت عقب حرکت دهید. به آرامی تیغه‌های شانه‌های خود را به سمت هم حرکت داده و تا آنجا که به راحتی و بدون احساس درد می‌توانید آنها را به هم نزدیک کنید. شانه‌های خود را تا آنجا که امکان دارد در کنار بدن خود قرار دهید. این حالت را به مدت 5 ثانیه حفظ کنید. به حالت اولیه خود بازگردید. 10 ثانیه استراحت کنید. این تمرین را 15 مرتبه تکرار کنید. این حرکت ورزشی را 3 مرتبه در روز انجام دهید.

چرخش بدون حرکت سر

با انجام چرخش بدون حرکت سر به تقویت عضلات اطراف دیسک گردن که بیرون زده است کمک کنید. برای انجام این مانور همانند یک حرکت ایزومتریک که به عنوان چرخش استاتیک شناخته می‌شود صاف بنشینید یا بایستید. دست راست خود را روی سمت راست قسمت جلوی سر خود قرار دهید. به آرامی با سر خود به دست خود فشار وارد کنید به طوری که انگار می‌خواهید که از روی شانه راست خود نگاه کنید. صورت و چشم‌های خود را نچرخانید. کمر و گردن خود را در هنگام انجام این تمرین صاف نگه دارید. این حالت تنش را به مدت 5 ثانیه حفظ کنید. تنش را رها کرده و 10 ثانیه استراحت کنید. این تمرین را 10 مرتبه تکرار کنید. با قرار دادن دست چپ خود در سمت چپ جلوی سر خود این تمرین را تکرار کنید.

عمل جراحی

عمل جراحی فتق دیسک گردن

غالباً درد دست ناشی از فتق دیسک گردن پس از گذشت چند هفته تا چند ماه بهبود می‌یابد. به هر حال، اگر درد بیش از 6 تا 12 هفته باقی ماند یا اگر درد و ناتوانی تشدید شد، ممکن است انجام عمل جراحی ستون فقرات مورد توجه قرار گیرد. عمل جراحی ستون فقرات برای درمان فتق دیسک گردن عملی قابل اطمینان است. نرخ موفقت در این عمل بین 95 تا 98 درصد بوده که در آن درد دست بهبود می‌یابد. احتمال شکست این عمل در صورتی که توسط یک جراح متبحر ستون فقرات انجام شود پایین است و با کمترین درد و عوارض جانبی پس از عمل جراحی همراه خواهد بود. عمل جراحی برای درمان فتق دیسک کمر به طرق مختلفی انجام می‌شود:

دیسککتومی گردنی قدامی و فیوژن ستون فقرات

این روش متداول‌ترین روش بوده که جراحان ستون فقرات برای درمان فتق دیسک گردن به کار می‌گیرند. در این عمل جراحی، دیسک از طریق یک شکاف 2.5 سانتی‌متری در جلوی گردن برداشته می‌شود. پس از برداشتن دیسک، فضای دیسک خود به خود جوش می‌خورد. می‌توان یک پلیت به جلوی گرافت اضافه کرده که به تثبیت و انجام بهتر فیوژن کمک می‌کند.

دیسککتومی گردنی خلفی

این روش نیز مشابه عمل دیسککتومی کمری قدامی (از پشت) انجام می‌شود و برای دیسک‌هایی که از کناره‌ها وارد کانال عصب (تونلی که عصب‌ها از طریقان از کانال ستون فقرات خارج می‌شوند) می‌شوند به کار برده می‌شود. به هر حال، از لحاظ فنی انجام این عمل دشوارتر از روش قدامی است زیرا عروق متعددی در این ناحیه وجود دارند که ممکن است باعث خونریزی و محدودیت دید در قسمت تحت جراحی در حین انجام عمل شوند. نخاع نیز در این روش بیشتر دستکاری می‌شود.

تعویض دیسک مصنوعی گردنی

همانند دیسککتومی قدامی و فیوژن ستون فقرات، در عمل جراحی تعویض دیسک مصنوعی نیز دیسک آسیب دیده از طریق یک شکاف کوچک در جلوی گردن برداشته می‌شود. به هر حال، به جای فیوژن در فضای دیسک، یک دیسک مصنوعی در این فضا قرار داده می‌شود. هدف از قرار دادن دیسک مصنوعی ایجاد شکل و عملکرد مشابه دیسک طبیعی در آن قسمت است.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *